Türkmenistan, Ağustos ayında Üçüncü BM Denize Kıyısı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı’na ev sahipliği yapacak.

Türkmenistan’ın “Avaza” milli turizm bölgesinde düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler’in Denizle Sınırı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Üçüncü Konferansı’nın resmi sitesinde ilginç bir bilgiyle karşılaştık. Dünya genelinde denizle sınırı olmayan gelişmekte olan ülkelerde 570 milyon insan yaşıyor. Bu, dünyadaki her 14 kişiden birinin bu ülkelerde yaşadığı anlamına geliyor. Muhteşem Avaza’da düzenlenecek bu forum, bu kadar insanın kaderine etki edecek. Avaza, denizle sınırı olmayan gelişmekte olan ülkeler için denize açılan bir kapı olma yolunda önemli bir adım atacak.

• BM’nin Yanında En Az Gelişmiş Ülkeleri, Denizle Sınırı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeleri ve Küçük Ada Devletlerini Destekleme Yüksek Düzeyli Temsilciliği (UN-OHRLLS), bu forumun ana düzenleyicilerinden biridir. Az gelişmiş ülkeler (LDCs), denizle sınırı olmayan gelişmekte olan ülkeler (LLDCs), küçük ada devletleri (SIDS) olmak üzere üç büyük uluslararası grubu birleştiren bu kuruluş, 2001 yılında BM Genel Kurulu’nun özel kararı ile kuruldu.
• Türkmenistan’ın bu konferansa ne kadar önem verdiği, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov’un 2023 yılında Balkan vilayetine yaptığı çalışma ziyaretiyle de kanıtlanıyor. Berdimuhamedov, uluslararası foruma hazırlıkların hiçbirini gözden kaçırmadan, her biri hakkında verdiği değerli tavsiyeler organizasyon komitesi için bir yol haritası oldu. Geçtiğimiz yılın Kasım ayında Türkmenistan Meclisi tarafından kabul edilen “Denizle Sınırı Olmayan Devletlerin Transit Ticareti Hakkında Sözleşmeye Katılma Hakkında” Kanun, Türkmenistan’ın bu ülkelerle iş birliğini daha da güçlendiriyor.
• BM, bu büyük forumun Avaza’da düzenlenmesine ilişkin kararı bu yılın 11 Nisan’ında 79. Oturumun 63. Genel Kurul Toplantısında kabul etti.
• Dünya genelinde 57 ülke bu kararın eş-yazarlığını üstlendi.
• Belgeye göre, Denizle Sınırı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler için On Yıllık Eylem Programı (2024–2034) “Avaza Programı” olarak adlandırılacak.
• Türkmenistan Cumhurbaşkanı, bu yılın 4 Temmuz’unda “Birleşmiş Milletler’in Denizle Sınırı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Üçüncü Konferansının Düzenlenmesi Hakkında” kararı imzaladı.
• Konferans “İşbirliği İlişkilerini Destekleyerek Kalkınmaya Yardımcı Olmak” temasıyla düzenlenecek.
• Forum kapsamında gerçekleştirilecek etkinlikler 7 alanı kapsayacak. Bunlar arasında açılış ve kapanış törenleri, genel kurullar, üst düzey tematik “yuvarlak masa” toplantıları, forumlar, sergiler ve Orta Asya ülkelerinin milli günleri yer alacak.
• Forumda denizle sınırı olmayan gelişmekte olan ülkeler grubunda yer alan 32 ülkenin ve BM’nin ilgilenen diğer üye ülkelerinin devlet ve hükümet başkanlarının, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ve yardımcılarının katılması bekleniyor.
• Denizle sınırı olmayan ülkelerin karşılaştığı bazı zorluklar BM’nin ilgili organları tarafından dikkate alınmakta ve her 10 yılda bir böyle bir konferans düzenlenmektedir. Bu, o ülkelerin farklı alanlardaki kalkınmalardan geri kalmamasını sağlamak içindir. Bu forumun “İşbirliği İlişkilerini Destekleyerek Kalkınmaya Yardımcı Olmak” sloganıyla düzenlenmesi de bu asil amaca dayanmaktadır.
• BM tarafından denizle sınırı olmayan gelişmekte olan ülkeler olarak kabul edilen 32 ülkenin 16’sı Afrika’da, 12’si Asya’da, 2’si Latin Amerika’da ve 2’si Orta ve Doğu Avrupa’dadır.

.

Mesut UYAR